WordPress 5.5 - nowości w CMS-ie, edytorze Gutenberg, aktualizacjach wtyczek i motywów

“Eckstine” – WordPress 5.5 już dostępny. Bać się czy cieszyć?

Nowa wersja WordPressa wniosła bardzo dużo zmian, zarówno w samym silniku CMS-a jak i edytorze Gutenberga. Na niektóre z nowinek szczególną uwagę powinny zwrócić twórcy motywów lub wtyczek. Czy te zmiany wróżą nam coś dobrego, a może jednak lepiej podchodzić do nich z dystansem? 

Nowa wersja 5.5 została oficjalnie udostępniona użytkownikom WordPressa we wtorek 11 sierpnia. Nazwa wersji nawiązuje do nazwiska amerykańskiego muzyka jazzowego Billy’ego Eckstine’a. Jak każda większa wersja i ta wprowadza wiele zmian – jedne mogą nas cieszyć, inne mogą powodować szereg problemów po aktualizacji.

Zmiany w WordPressie

Poniżej można zapoznać się z najistotniejszymi zmianami dotyczącymi działania samego WordPressa.

Leniwe ładowanie się obrazków (loading=”lazy”)

Jednym z chyba najbardziej przydatnych rozwiązań jakie wniosła ta wersja jest dodanie atrybutu loading do obrazów. Pozwala on na ich powolne ładowanie się. Dzięki temu strony powinny wczytywać się szybciej – obrazy będą ładowane tylko wtedy, gdy rzeczywiście będą potrzebne – znajdą się w obszarze widocznym dla użytkownika.

Warto jednak pamiętać, że atrybut lazyload nadal nie jest wspierany przez wszystkie przeglądarki. W niektórych wypadkach takie rozwiązanie nie będzie wystarczające i trzeba będzie mimo wszystko sięgnąć po dodatkowe skrypty.

Wsparcie dla tego atrybutu można sprawdzić na stronie https://caniuse.com/#search=lazyload. Jak widać np. Safari nadal pozostaje w tyle jeśli chodzi o nowoczesne rozwiązania.

Wsparcie przeglądarek dla atrybutu loading
Wsparcie przeglądarek dla atrybutu lazyload dla obrazów oraz iframe (sierpień 2020)

Automatyczne generowanie się sitemapy

Do tej pory jeśli chcieliśmy mieć taką funkcjonalność na stronie trzeba było sięgać po wtyczki. Od wersji 5.5 mapa witryny będzie generować się automatycznie. Sitemapa będzie dostępna pod adresem nazwa-twojej-strony.pl/wp-sitemap.xml. 

Niestety zarządzanie nią nie jest proste, ani przyjemne np. nie ma możliwości wykluczenia poszczególnych adresów.

Z tego też powodu twórcy jednej z najpopularniejszych wtyczek do optymalizacji strony – YOAST SEO postanowili wyłączyć domyślną sitemapę WordPressa na rzecz własnej. Edycja mapy witryny z poziomu tej wtyczki jest dużo łatwiejsza (zwłaszcza dla mniej zaawansowanych użytkowników).

Należy jednak pamiętać, że mamy do czynienia dopiero z pierwszą wersją sitemapy od WordPressa, zatem można mieć cichą nadzieję, że możliwości jej edycji zostaną wzbogacone w kolejnych wersjach.

Automatyczne aktualizacje motywów i wtyczek

Dla wielu osób zmorą było aktualizowanie wtyczek i motywów – od teraz będzie to dużo łatwiejsze. W nowej wersji bowiem można skorzystać z automatycznych aktualizacji. Można je włączyć dla wszystkich wtyczek i motywów lub dla poszczególnych komponentów (spokojnie, domyślnie automatycznie aktualizacje są wyłączone).

Automatyczne aktualizacje wtyczek w WordPressie 5.5
Opcja włączenia automatycznych aktualizacji dla konkretnej wtyczki

Warto jednak (jak do wszystkich rzeczy związanych z WordPressem) podejść do tego z głową i korzystać z automatycznych aktualizacji tylko tam, gdzie ryzyko, że coś pójdzie nie tak, jest niskie. W przypadku niszowych rozwiązań lub wtyczek i motywów które nie były dawno aktualizowane, nie są zgodne z najnowszymi wersjami CMS czy PHP, takie rozwiązanie może być ryzykowne. Warto również pamiętać, że mimo, że aktualizacje będą się wykonywać automatycznie, to warto zadbać o systematyczne robienie kopii zapasowych swojej strony.

Zmiany w Gutenbergu

Poza zmianami dotyczącymi samego WordPressa wprowadzono wiele ulepszeń do edytora Gutenberg. Dzięki tym zmianom w edytorze tworzenie stron www będzie jeszcze przyjemniejsze. Wymienienie wszystkich zmian sprawiłoby, że ten artykuł byłby wielkości powieści, a czytelnicy usunęliby już na początku 😉 Dlatego najlepiej samemu przetestować nowe funkcje bloków – ja wymienię tylko te największe.

Biblioteka bloków

Do tej pory, chcąc korzystać z dodatkowych bloków, których nie oferował ani WordPress ani nasz motyw, musieliśmy przechodzić do panelu zarządzania wtyczkami i instalować dodatki. Teraz instalacja bloków odbywa się z poziomu edycji treści. Jeśli wyszukujemy blok, którego nie ma na liście dostępnych bloków, a jest on dostępny w bibliotece, pojawi nam się stosowny komunikat, a nowy blok będzie możliwy do zainstalowania.

Gutenberg - instalacja bloku z poziomu edycji treści
Instalacja nowych bloków z poziomu edycji wpisu

Tak zainstalowany blok pojawi się na liście wtyczek.

Wtyczka Layout Grid dodająca dodatkowe bloki do Gutenberga

Nie musimy jednak odrywać się od pracy podczas tworzenia treści, co na pewno ułatwi życie wielu osobom.

Wzorce bloków i zapisane bloki

Kolejną dużą aktualizacją dla Gutenberga są wzorce bloków. Są to gotowe zestawy bloków, z których możemy skorzystać tworząc treści. Pozwalają one przyspieszyć naszą pracę.

Gutenberg - wzorce bloków
Gutenberg – domyślne wzorce bloków

Ta zmiana potwierdza, że twórcy WordPressa dążą do tego, by za pomocą Gutenberga można było edytować całe szablony, a nie tylko same treści podstron.

Dużo łatwiejsza stała się również edycja i grupowanie bloków. Od teraz mamy również opcję zapisu danego bloku lub zestawu bloków. Opcja ta jest bardzo przydatna gdy np. tworzymy na stronie CTA, który używamy w wielu miejscach na stronie.

Gutenberg - zapisane bloki
Gutenberg - lista zapisanych bloków

Edycja obrazów z poziomu edycji treści

Jedna ze zmian, na którą ja osobiście się najbardziej cieszę, to możliwość edycji obrazów z poziomu edycji treści. Koniec z przechodzeniem do mediów żeby dostosować obraz do naszych potrzeb. Teraz wszystko możemy wykonać w jednym miejscu i od razu widzieć efekty naszej pracy.

WordPress 5.5 - edycja obrazu z poziomu edycji treści

Podgląd strony na różnych urządzeniach

Od wersji 5.5 WordPressa możemy również zobaczyć podgląd strony, którą tworzymy zarówno na urządzeniu telefonie, tablecie jak i komputerze. Mamy również możliwość podejrzenia jej w osobnej zakładce, jak to miało miejsce dotychczas.

Gutenberg - opcje podglądu wpisu na różnych urządzeniach

Zmiany istotne dla deweloperów

Wersja WordPressa 5.5 przyniosła również wiele zmian i nowinek istotnych dla deweloperów. 

Możliwość przesyłania danych do szablonów

Jest to rozwiązanie, które ucieszy niejednego dewelopera (w tym i mnie, WordPressie w końcu! Powinno to być od dawna). Funkcje takie jak get_header, get_footer, get_template_part itd. otrzymały nowy argument $args, dzięki któremu możemy przekazywać do szablonów tablice z dowolną liczbą danych. Ułatwi to na pewno pracę przy tworzeniu bardziej skomplikowanych motywów i wtyczek.

Definiowanie typów środowiska

WordPress umożliwia teraz deklarowanie typu środowiska np. “staging” czy “production”, na którego podstawie będzie można wywoływać odpowiednie fragmenty kodu. Aby uzyskać informacje, który typ jest obsługiwany w danym momencie, można skorzystać z funkcji wp_get_environment_type().

Nowe dashicons

Na koniec smaczek dla pedantów wyglądu i UX, dostępne są nowe dashicons! Jest ich bardzo dużo i jest w czym wybierać. Teraz tworząc nowy typ treści, panel opcji czy blok Gutenberga będzie dużo łatwiej wybrać adekwatną ikonę. Listę wszystkich nowych ikon można spradzić na stronie https://make.wordpress.org/core/2020/07/15/dashicons-in-wordpress-5-5-the-final-update/. Poniżej przykład niektórych z nich.

WrodPress 5.5 - Zestaw nowych dashicons
Nowe dashicons w kategoriach jedzenie i posiłki oraz urządzenia.

Jak widać zmian jest bardzo dużo, dotyczą one wielu obszarów WordPressa. Szczegółową listę zmian możecie znaleźć na stronie https://make.wordpress.org/core/2020/07/30/wordpress-5-5-field-guide/.

Zanim wykonacie aktualizację, upewnijcie się, że nie spowoduje to problemów na stronie. Problemy mogą mieć Ci, którzy posiadają komponenty (motywy i wtyczki) niedostosowane do najnowszej wersji WordPressa. Pamiętajcie, że aktualizacje do wyższych wersji zawsze lepiej najpierw wykonać na wersji deweloperskiej i oczywiście mieć przygotowaną działającą kopię strony 🙂

Na koniec, jako ciekawostkę można dodać, że twórcy WordPressa pracują nad tym, by w ich zespole było jak najwięcej osób utożsamiających się jako kobiety. Na liście zespołu, który wydał tą wersję jest już 75 kobiet, a liczba ta ciągle rośnie 🙂

Osoby rozwijające silnik WordPressa rozpoczęły już pracę nad kolejną dużą wersją – 5.6, która ma mieć premierę jeszcze w tym roku.